Kötü amaçlı yazılım

Bilgisayarınıza zarar vermek ya da sessizce başkası için çalışmak üzere yazılmış her program; virüsler, casus yazılımlar ve truva atları dâhil.

  • Siber Güvenlik

Şu adla da bilinir zararlı yazılım bilgisayar virüsü malware

Tanım

Kötü amaçlı yazılım, size zarar vermek ya da bilgisayarınızda dururken başkası için çalışmak üzere yazılmış her programdır. Kelime birkaç türü kapsar. Virüs kendini başka dosyaların içine kopyalar ve yayılır. Casus yazılım sessizce durur ve yazdıklarınızı, parolalar dâhil, geri gönderir. Truva atı ise faydalı bir şeymiş gibi görünür; ücretsiz bir fatura programı ya da bir fotoğraf düzenleyici olur, asıl işini arka planda yapar.

Bunların neredeyse hepsi dört sıradan yoldan gelir. Birincisi, faturaya, kargo bildirimine ya da bir özgeçmişe benzeyen e-posta ekidir. İkincisi sahte güncellemedir; bir sayfa tarayıcınızın veya video oynatıcınızın eski olduğunu söyler, indirdiğiniz dosya da zararlı programın kendisidir. Üçüncüsü USB bellektir; bir müşteri uzatır ya da otoparkta bulunur, düşünmeden takılır. Dördüncüsü kırılmış yazılımdır; ücretli bir program bir forumdan bedava indirilir, içinde küçük bir program daha saklıdır.

Bu dört yolun hiçbiri bir şeyi kırmayı gerektirmez. Bir kişi, bir kez, acelesi varken yeter.

Antivirüs işe yarar ve mutlaka olmalı. Ama çoğunlukla daha önce gördüğünü tanır; saldırganlar da tanınmamak için dosyalarını her gün değiştirir. Yani antivirüs tek kapıdaki tek kilittir, plan değildir. Planın geri kalanı sıkıcıdır ve işe yarar. Kötü bir eki fark edebilen çalışanlar. Çıktığı hafta kurulan güncellemeler. Program kuramayan bir günlük kullanıcı hesabı. Ve bulaşmış bir makinenin ulaşamayacağı bir yerde tutulan yedek.

Asıl sürpriz temizlik faturası değil, kaybedilen zamanın faturasıdır. Kasası virüs kapan bir dükkân öğleden sonrasını kaybeder. Bir ofis herkesin kullandığı dosyayı kaybeder. Linkysoft bir bulaşmadan sonra çağrıldığında, işin çoğu programın nelere dokunduğunu ve hangi parolaların değişmesi gerektiğini bulmaktır; bu da yavaş ilerler. Kısa bir siber güvenlik incelemesi bunun çok küçük bir kısmına mal olur. Linkysoft'un kurduğu iş uygulamaları kimin giriş yaptığını ve neyi değiştirdiğini kaydeder; temizliği tahmin işi olmaktan çıkarıp hızlandıran şey tam olarak budur.

Kötü amaçlı yazılım hakkında sorular

Bilgisayarımda kötü amaçlı yazılım olduğunu nasıl anlarım?
Sık görülen belirtiler aniden çok yavaşlayan bir makine, kurmadığınız programlar, tarayıcı dışında açılan pencereler ve göndermediğiniz e-postaları alan tanıdıklardır. Bazı türler hiç belirti vermez, düzenli tarama bu yüzden önemlidir.
Ücretsiz antivirüs yeterli mi?
Evdeki tek bir bilgisayar için çoğu zaman evet. Şirkette fark tarama değil, merkezi görünümdür; tek kişi bütün makineleri görür ve aynı sabah harekete geçer.
Telefon kötü amaçlı yazılım kapar mı?
Evet. Çoğu, resmi mağazanın dışından kurulan uygulamalarla ya da bir SMS'teki bağlantıyla gelir. Mağazadan çıkmayın ve güncellemeleri çıkar çıkmaz kurun.
Biri iş bilgisayarına tanımadığı bir USB bellek taktı. Şimdi ne yapmalı?
İçindeki hiçbir şeyi açmayın. Bilgisayarı ağdan çıkarın, tam tarama yapın ve makinede müşteri kayıtları varsa yeniden kullanmadan önce yardım isteyin.
Kötü amaçlı yazılım her zaman dosyalara zarar verir mi?
Hayır ve saldırgana en çok kazandıran türler sessiz olanlardır. Casus yazılım aylarca parola ve banka bilgisi toplayabilir, ekranda her şey gayet normal görünür.

Bunun projenize nasıl uyduğundan hâlâ emin değil misiniz?

Ne inşa ettiğinizi bize anlatın, size sade bir dille yanıt verelim.