Kötü amaçlı yazılım

Kötü amaçlı yazılım, siz bilgisayarınızı normal şekilde kullanırken ona zarar vermek ya da sessizce başkası için çalışmak üzere yazılmış her programdır.

  • Siber Güvenlik

Şu adla da bilinir zararlı yazılım bilgisayar virüsü malware

Tanım

Kötü amaçlı yazılım, size zarar vermek ya da bilgisayarınızda dururken başkası için çalışmak üzere yazılmış her programdır. Birkaç biçimi vardır; virüs kendini başka dosyaların içine kopyalayıp yayıldığı için tek bir bozuk dosya bile ortak bir klasörü sarabilir, casus yazılım ise sessizce durup yazdıklarınızı, parolalar dâhil, geri gönderir. Truva atı da insanları kandıranıdır, çünkü ücretsiz bir fatura programı ya da fotoğraf düzenleyici kılığında gelir ve asıl işini arka planda yapar.

Bunların neredeyse hepsi dört sıradan yoldan gelir ve hiçbiri o anda saldırı gibi görünmez. Birincisi faturaya, kargo bildirimine ya da özgeçmişe benzetilmiş e-posta ekidir; bu yüzden düşünmeden açılır. İkincisi sahte güncellemedir; bir sayfa tarayıcınızın veya video oynatıcınızın eski olduğunu söyler, indirdiğiniz dosya da zararlı programın kendisi çıkar. Üçüncüsü USB bellektir; bir müşteri uzatır ya da otoparkta bulunur, sırf merak yüzünden takılır. Dördüncüsü kırılmış yazılımdır; ücretli bir program bir forumdan bedava indirilir ve içine küçük bir program daha gizlenmiştir.

Bu dört yolun hiçbiri bir şeyi kırmayı gerektirmez, çünkü acelesi olan tek bir kişi bir kez yeter. Bu yüzden asıl savunma akıllı bir yazılımdan çok, sıradan bir iş gününün nasıl geçtiğine bağlıdır.

Antivirüs işe yarar ve mutlaka olmalı, ama çoğunlukla daha önce gördüğünü tanır ve saldırganlar tanınmamak için dosyalarını her gün değiştirir. Yani antivirüs tek kapıdaki tek kilittir, plan değildir; planın geri kalanı ise çok daha fazlasını yapan sıkıcı bir iştir. Bu iş, kötü bir eki fark edebilen çalışanlarla ve çıktığı hafta kurulan güncellemelerle başlar. Gün boyu kullanılan hesabın program kuramaması gerekir, böylece başıboş bir dosya yerleşecek yer bulamaz. En sonda ise bulaşmış bir makinenin ulaşamayacağı yerde tutulan yedek gelir ve kaybedilmiş bir haftayı ağır geçen bir öğleden sonraya çevirir.

Asıl sürpriz temizlik faturası değil, kaybedilen zamanın faturasıdır. Kasası virüs kapan bir dükkân öğleden sonrasını kaybeder, bir ofis de herkesin üzerinde çalıştığı dosyayı kaybeder. Linkysoft bir bulaşmadan sonra çağrıldığında işin çoğu, programın nelere dokunduğunu ve hangi parolaların değişmesi gerektiğini bulmaktır ve bu kısım yavaş ilerler. Bu yüzden önceden yapılan kısa bir siber güvenlik incelemesi bu faturanın çok küçük bir kısmına mal olur. Linkysoft'un kurduğu iş uygulamalarının kimin giriş yaptığını ve neyi değiştirdiğini kaydetmesi de yardımcı olur, çünkü temizliği tahmin işi olmaktan çıkaran şey tam olarak bu kayıttır.

Kötü amaçlı yazılım hakkında sorular

Bilgisayarımda kötü amaçlı yazılım olduğunu nasıl anlarım?
Sık görülen belirtiler aniden çok yavaşlayan bir makine, kurmadığınız programlar, tarayıcı dışında açılan pencereler ve göndermediğiniz e-postaları alan tanıdıklardır. Bazı türler hiç belirti vermez, düzenli tarama bu yüzden önemlidir.
Ücretsiz antivirüs yeterli mi?
Evdeki tek bir bilgisayar için çoğu zaman evet. Şirkette fark tarama değil, merkezi görünümdür; tek kişi bütün makineleri görür ve aynı sabah harekete geçer.
Telefon kötü amaçlı yazılım kapar mı?
Evet. Çoğu, resmi mağazanın dışından kurulan uygulamalarla ya da bir SMS'teki bağlantıyla gelir. Mağazadan çıkmayın ve güncellemeleri çıkar çıkmaz kurun.
Biri iş bilgisayarına tanımadığı bir USB bellek taktı. Şimdi ne yapmalı?
İçindeki hiçbir şeyi açmayın. Bilgisayarı ağdan çıkarın, tam tarama yapın ve makinede müşteri kayıtları varsa yeniden kullanmadan önce yardım isteyin.
Kötü amaçlı yazılım her zaman dosyalara zarar verir mi?
Hayır ve saldırgana en çok kazandıran türler sessiz olanlardır. Casus yazılım aylarca parola ve banka bilgisi toplayabilir, ekranda her şey gayet normal görünür.

Bunun projenize nasıl uyduğundan hâlâ emin değil misiniz?

Ne inşa ettiğinizi bize anlatın, size sade bir dille yanıt verelim.