Schrijfrichting van rechts naar links RTL

Wat betekent de schrijfrichting van rechts naar links?

Het Arabisch wordt van rechts naar links geschreven. Voor miljoenen mensen is dat vanzelfsprekend, maar de meeste websites en apps zijn ooit ontworpen voor het Engels, dat van links naar rechts loopt. Daarom heeft een website speciale instellingen nodig om het Arabisch goed en logisch weer te geven.

Deze opzet heet RTL, een afkorting van de Engelse term Right to Left, wat van rechts naar links betekent. Het tegenovergestelde is LTR of Left to Right, de schrijfrichting van het Nederlands, Engels en de meeste Europese talen. Andere talen die eveneens van rechts naar links worden geschreven zijn onder meer het Perzisch, Urdu en Hebreeuws.

RTL-ondersteuning gaat veel verder dan het vertalen van losse woorden. De hele pagina spiegelt zich: menu's, knoppen, navigatiepijlen en de verdeling van afbeeldingen en tekst wisselen van kant. Hierdoor voelt de pagina voor een Arabische lezer meteen natuurlijk aan, alsof deze vanaf het begin speciaal voor hem is gemaakt.

Hoe werkt RTL op websites en in apps?

Elke pagina op internet is opgebouwd met HTML, de code die de inhoud van de pagina bepaalt. Daarnaast zorgt een opmaakbestand met de naam CSS voor de kleuren, witruimtes en posities van alle onderdelen. Bij het inrichten voor het Arabisch gebeuren er twee belangrijke dingen:

1. De richting opgeven: in de paginacode wordt vastgelegd dat de taal Arabisch is en van rechts naar links loopt met behulp van de eigenschap dir met de waarde rtl. Webbrowsers zoals Chrome of Safari lijnen de tekst dan direct rechts uit.
2. De lay-out spiegelen: de stijlregels worden zo geschreven dat ze elementen niet star aan links of rechts binden, maar werken met het begin en het einde van een regel. In het Arabisch is het begin rechts en in westerse talen links. Zo bedient één enkel ontwerp beide schrijfrichtingen moeiteloos.

Bij mobiele apps werkt dit vergelijkbaar. De besturingssystemen iOS en Android herkennen het Arabisch en spiegelen het scherm automatisch als de app technisch juist is opgebouwd. Heeft de ontwikkelaar elk onderdeel echter vastgezet op vaste coördinaten, dan spiegelt er niets en ontstaat een rommelige weergave.

Gemengde tekst

Vaak bevat één regel zowel tekst, Engelse woorden als cijfers. Denk aan een melding zoals: «Uw bestelling nummer 4521 voor de iPhone is gereed voor verzending». Hier moeten het cijfer en de merknaam van links naar rechts lopen, midden in een zin die van rechts naar links leest. Browsers en telefoons hebben hiervoor een automatisch systeem genaamd bidirectionele tekst of Bidi. Toch ontstaan er soms fouten bij leestekens aan het einde van een regel, waardoor een punt of vraagteken aan de verkeerde kant belandt. Ons team test deze situaties stuk voor stuk om dit netjes op te lossen.

Waarom is RTL-ondersteuning belangrijk voor u?

• Leesgemak: het oog van een Arabische lezer begint rechtsboven. Begint de tekst aan de verkeerde kant, dan raakt de bezoeker snel vermoeid en verlaat hij de pagina.
• Vertrouwen: een verzorgde pagina toont aandacht voor kwaliteit. Een verkeerd uitgelijnde interface wekt een slordige indruk, zelfs wanneer uw diensten van hoog niveau zijn.
• Meer verkopen: in een webshop leidt een verkeerd wijzende pijl of een zoekgeraakte bestelknop tot twijfel bij klanten. Twijfel zorgt voor minder bestellingen.
• Zichtbaarheid in Google: een duidelijke aanduiding van taal en tekstrichting helpt Google om de pagina te herkennen en te tonen aan mensen die in het Arabisch zoeken.
• Toegankelijkheid: schermlezers voor slechtziende gebruikers hebben de juiste taal- en richtinginformatie nodig om de inhoud in de goede volgorde voor te lezen.

Stel u een medische praktijk voor met een website voor online afspraken. Een oudere patiënt bezoekt de site op zijn smartphone. Als de kalender verkeerd om staat en de knop om te reserveren op een onlogische plek zit, haakt hij af en belt hij alsnog naar de praktijk. Staat alles echter op de vertrouwde plek, dan rondt hij zijn afspraak binnen een minuut af.

Welke elementen spiegelen en welke blijven gelijk?

Niet alles op een pagina verandert van richting. Deze tabel toont de meest voorkomende onderdelen:

Hoe zorgt u voor een goede RTL-ondersteuning?

De belangrijkste regel is: vraag vanaf de eerste dag om ondersteuning voor het Arabisch. RTL achteraf toevoegen aan een voltooide website is vergelijkbaar met het verplaatsen van een trap nadat het huis al is gebouwd. Het kan wel, maar het kost veel meer tijd, brengt extra werk met zich mee en leidt makkelijk tot kleine weergavefouten op allerlei plekken.

Stel een ontwikkelteam tijdens het overleg de volgende praktische vragen:

• Wordt het ontwerp vanaf het begin gelijktijdig voor het Arabisch en westerse talen opgezet?
• Worden de pagina's in het Arabisch getest op echte mobiele telefoons?
• Is het gekozen Arabische lettertype goed leesbaar op kleinere schermen?
• Verschijnen automatische berichten zoals foutmeldingen en meldingen in de juiste richting?
• Ondersteunen downloadbare rapporten en documenten ook de Arabische opmaak?

Voor websites

Bij onze dienst voor website-ontwerp en webontwikkeling bij Linkysoft bouwen we elke website vanaf de grond op zonder standaardsjablonen. We integreren het Arabisch, de RTL-richting en meerdere talen vanaf de eerste dag met een aanpak die mobiele apparaten vooropstelt. Voor de lancering testen we uitgebreid op echte telefoons, zodat u de pagina ziet zoals uw bezoekers die ervaren. De opdrachtgever behoudt het volledige eigendom van de website, alle inhoud en de broncode.

Voor webapplicaties en beheersystemen

Een webapplicatie werkt direct in de browser om voorraden, medewerkers of reserveringen te beheren. Dergelijke systemen bevatten veel tabellen, dashboards en rapporten die een zuivere Arabische indeling vereisen zodat uw team prettig kan werken. Onze dienst voor webapplicaties en beheersystemen bouwt oplossingen op maat die aansluiten bij uw bedrijfsvoering, met volledige RTL- en meertalige ondersteuning en met volledig eigendom over data en broncode.

Voor mobiele apps

Ons team voor mobiele app-ontwikkeling ontwikkelt apps voor iPhone en Android met ondersteuning voor het Arabisch en andere talen, inclusief een lichte en donkere modus. We testen de app op tal van echte smartphones voordat deze in de App Store en Google Play verschijnt, waarna we u blijven ondersteunen met onderhoud en updates.

Weet u nog niet precies wat uw project nodig heeft? Vraag gerust een gratis adviesgesprek aan bij het team van Linkysoft voordat u aan de slag gaat.

Veelvoorkomende fouten om te vermijden

• Tekst vertalen zonder de lay-out te spiegelen: de woorden zijn in het Arabisch, maar navigatiemenu's en knoppen blijven aan de linkerkant hangen.
• Alles zonder onderscheid omdraaien: het spiegelen van getallen, bedrijfslogo's of video-afspeelknoppen leidt tot een vreemde interface.
• Gemengde tekst negeren: zinnen met westerse merknamen of cijfers raken door elkaar wanneer de leesrichting niet goed is ingesteld.
• Een ongeschikt lettertype kiezen: sommige Arabische lettertypen tonen losse letters of worden op telefoonschermen veel te klein weergegeven.
• Secundaire onderdelen vergeten: automatische e-mails, systeemmeldingen, PDF-bestanden en foutmeldingen worden vaak over het hoofd gezien.
• Uitsluitend op een computer testen: de meeste bezoekers gebruiken een mobiele telefoon, en kleine schermen brengen lay-outfouten snel aan het licht.